غلامرضا ممدوحی عصر دوشنبه در نشست اعضای کمیسیون آب و محیط زیست اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسان رضوی افزود: میتوان با بهرهگیری از ظرفیت اتاق بازرگانی و همراهی استاندار، زمینه ورود افراد دلسوز و متخصص را به فرآیند مدیریت بحران فراهم کرد.
وی با تاکید بر حفظ کشاورزی غرب مشهد اظهار کرد: تعطیلی این بخش پیامدهای زیستمحیطی جدی از جمله تشدید ریزگردها به دنبال خواهد داشت و قابل قبول نیست.
به گفته وی، بیشترین آببها مربوط به ادارات، نهادهای نظامی و انتظامی و صنایع است که عمدتا از طریق تهاتر با وزارت نیرو تسویه میشود.
وی اضافه کرد: همچنین آببهای مشترک آب و فاضلاب نیز تهاتری است و همین موضوع باعث شده شرکت آب منطقهای خراسان رضوی منابع کافی برای اجرای طرحهای بهینهسازی مصرف در اختیار نداشته باشد.
معاون طرحهای توسعه منابع آبی شرکت آب منطقهای خراسان رضوی نیز در این نشست با اشاره به وضعیت نگرانکننده سدهای استان پیش از بارندگیهای اواخر آذرماه گفت: حجم باقیمانده آب در سد دوستی تا ۲۲ آذرماه به ۲۶.۵ میلیون مترمکعب رسیده و سدهای طرق، کارده و ارداک به ترتیب با ۱.۶، ۲.۴ و ۲.۲ میلیون مترمکعب ذخیره، عملاً از مدار بهرهبرداری خارج شدهاند.
مسعود حسین پور بیان کرد: برداشت بیش از حد از سد دوستی موجب منفی شدن حجم این سد شده است، حدود ۵۴ میلیون مترمکعب بیشبرداشت از این سد صورت گرفته و آبی که افغانستان رهاسازی کرده نیز به سد دوستی نرسیده است؛ بنابراین نباید چشم امیدی به منابع فعلی سدها داشت.
وی با اشاره به نیاز آبی استان در افق سال ۱۴۰۵ اظهار کرد: نیاز آبی استان در این سال حدود ۱۱ هزار و ۶۷۵ لیتر بر ثانیه برآورد شده، در حالی که برداشت سال جاری حدود ۱۱ هزار و ۳۳۵ لیتر بر ثانیه بوده است، این رقم بر اساس آمار وزارت نیرو بیشتر ۱۳ هزار و ۲۰۰ لیتر بر ثانیه بوده که با اقدامات انجامشده کاهش یافته است.
معاون طرحهای توسعه منابع آبی شرکت آب منطقهای خراسان رضوی با تاکید بر اینکه این استان کمترین سرانه مصرف آب در کشور را دارد، گفت: سرانه مصرف شهروندان ۱۲۰ لیتر و زائران ۷۵ لیتر در نظر گرفته شده و مجموع نیاز آبی استان در سال ۱۴۰۵ حدود ۲۷۰ میلیون مترمکعب برآورد میشود.
حسین پور تصریح کرد: با وجود طرحهایی نظیر تخصیص پساب تصفیهشده به کشاورزی و پروژههای انتقال آب، به دلیل تغییرات پیدرپی مدیران استانی، بسیاری از این طرحها اجرایی نشده و همین امر مانع دستیابی به نتایج مؤثر در مدیریت مسئله آب شده است.
رییس کمیسیون آب و محیطزیست اتاق بازرگانی خراسان رضوی نیز در این نشست با اشاره به شرایط بحرانی دشت مشهد اظهار کرد: این دشت در حال حاضر در یکی از بحرانیترین وضعیتهای خود قرار دارد و عبور از این شرایط، مستلزم ارائه مدلی قابل دفاع و اجرایی است.
محمد علایی با اشاره به وضعیت چاههای آب در دشت مشهد تصریح کرد: در حال حاضر بیش از یکهزار و ۵۰۰ حلقه چاه غیرمجاز شناسایی شده در این محدوده وجود دارد و این احتمال وجود دارد که تعداد چاههای غیرمجاز شناسایینشده بیش از این رقم باشد.
به گفته وی، متاسفانه بیشترین فشار ناشی از بحران آب بر بخش کشاورزی وارد شده و این بخش، نخستین قربانی محدودیتهای منابع آبی است.
رئیس کمیسیون آب و محیطزیست اتاق بازرگانی خراسان رضوی با اشاره به تجربههای گذشته در مدیریت منابع آب گفت: در مقطعی و با پیگیریهای فراوان، مجوز حفر چاه لغو شد، اما تغییرات پیدرپی مدیریتی در سطح استانمانع از دستیابی به نتایج مطلوب شد.
علایی افزود: تشکلهای بخش کشاورزی باید با آگاهسازی کشاورزان نسبت به شرایط وخیم منابع آب، تبعات تداوم وضع موجود را بهطور شفاف تشریح کنند.
وی همچنین بر ضرورت توقف صدور مجوزهای جدید حفر چاه و برداشت آب مطابق با پروانههای بهرهبرداری تاکید کرد و افزود: شرکت آب و فاضلاب باید حداقل نیاز آبی مشهد را با فرض از مدار خارج شدن سدها تعریف کرده و برنامههای خود را برای عبور از این شرایط ارائه دهد.
به گفته وی، در همین راستا، کمیسیون آب و محیطزیست نیز با حمایت استاندار خراسان رضوی و همکاری آبفا و شرکت آب منطقهای، طرحی مدون برای مدیریت بحران آب ارائه خواهد کرد.
وی با اشاره به لزوم راهاندازی بازار آب اظهار کرد: شرایط برای اجرای این طرح فراهم است و اگرچه انتقاداتی به آن وارد است، اما با تقویت نقاط قوت و کاهش چالشها، میتوان از ظرفیت بازار آب برای عبور از بحران بهره گرفت. موضوعات مالکیت، مدیریت و بازار آب میتواند نقش موثری در جلب مشارکت شهروندان و کاهش فشار بر منابع آبی ایفا کند.