جمیله جهانی در آیین رونمایی از اسناد تاریخی مرتبط با عزاداری محرم در حرم رضوی افزود: نخستین بار در تاریخ مطبوعات کشور در شماره ۳۸ سال اول روزنامه وقایعاتفاقیه، مطلبی دینی درباره محرم چاپ شده است.
وی ادامه داد: همچنین در یکی از شمارههای روزنامه ادب اولین روزنامه چاپ شده در مشهد که در سال ۱۳۲۵ قمری منتشرشده، مطلبی در خصوص تعزیهداری ماه محرم در مشهد، به چشم میخورد.
یک تاریخپژوه نیز با اشاره به تاریخچه مراسم عزاداری در حرم رضوی گفت: در دوره صفویه و با رسمیت یافتن مذهب شیعه، مراسم عزاداری عمومیت یافت و برای آن ساختارهای جدیدی، تعریف شد.
جواد نوائیان رودسری اظهار کرد: قدیمیترین سند موجود در آستان قدس رضوی که در آن به موضوع مراسم عاشورا، بهصورت غیرمستقیم، اشاره شده، سند مربوط به تعطیلی «حمام آغچه» در روز عاشورای سال ۱۰۱۱ قمری در عهد شاه عباس یکم صفوی است.
وی گفت: در دوره صفویه بهتدریج مراسم عزاداری در حرم رضوی انتظام خاص خودش را پیدا کرد و برخی الگوهای عزاداری فعال در دیگر نقاط کشور، به آن وارد شد. از جمله این الگوها میتوان به مراسم نخلبندی اشاره کرد که قدمت قدیمیترین سند مربوط به آن به سال ۱۰۶۷ قمری، برمیگردد.
